باورهای غلط تغذیه ای

مریم چمری؛ كارشناس ارانجام گرفت تغذیه، دانشگاه علوم پزشكی پایتخت

 

در نهایت با پیشرفت این موضوع، ضررهای جبران‌ناپذیری، بر پیكر سلامت جامعه وارد خواهد كرد كه نخستین قربانیان آن، اقشار آسیب‌پذیر جامعه، از جمله كودكان، سالمندان، بیماران و خانم‌های باردار و شیرده خواهند بود،‌ كه در دام این هشدارات كاذب می‌افتند كه هیچگونه پایه علمی ندارند؛ لذا وظیفه متخصصین تغذیه این هست كه در این خصوص با افزایش دانش تغذیه‌ای جامعه، جلوی این رویداد گرفته شود.

به همین دلیل، سعی بر آن داریم تا پاره‌ای از موارد را این مکان با هم مرور كرده و به بحث بپردازیم.

باور تغذیه‌ای غلط ۱: بهترین راه برای كم كردن وخانوم بدن حذف پایان میان وعده‌ها و ادویه‌ها و چاشنی‌ها هست گنجاندن میان وعده‌های سالم و معقول در پلن غذایی كاهش وخانوم باعث بهتر نتیجه گرفتن از رژیم غذایی خواهد بود.

افرادی كه میان وعده‌های غذایی را حذف می‌كنند، تمایل افزایشی به غذا خوردن در وعده‌های اصلی دارند، لذا حجم افزایشی غذا در وعده بعدی میل می‌كنند.

از جمله میان وعده‌های معقول می‌توان موارد زیر را نام برد.

غلات كامل، بیسكویت‌ها و كراكرهای سبوس‌دار، دانه‌ و مغزها، شیر و لبنیات كم چرب و میوه‌ها و سبزی‌ها هستند.

میزان انرژی كه بدن انسان جهت انجام فعالیت‌های حیاتی روزمره نیاز دارد، تحت عنوان انرژی متابولیسم پایه نامیده می‌شود.

به صورت حتم این میزان انرژی تحت تاثیر عوامل مختلفی مثل سن، ژنتیك، جنسیت و… می‌باانجام گرفت.

هر چه انرژی متابولیسم پایه افزایش شود، روند كاهش وخانوم بهتر صورت می‌گیرد.

روش‌های متفاوتی جهت افزایش میزان انرژی متابولیسم بدن وجود دارد. كه یكی از آنها خوردن وعده‌های غذایی اصلی منظم و متعدد و ۳-۲ میان وعده در روز می‌باانجام گرفت.

به صورت حتم مسلماً منظور از وعده‌های غذایی متعدد، افزایش حجم وعده‌های غذایی و متعاقب آن افزایش كالری و انرژی موجود در وعده غذیی نمی‌باانجام گرفت بلكه منظور كم حجم و كم كالری بودن وعده‌ها و در عوض افزایش تعداد دفعات مصرف می‌باانجام گرفت.

تحمل گرسنگی‌های طولانی به سبب حذف میان وعده‌ها، منجر به گرسنگی انجام گرفته و بدن برای مقابله با گرسنگی، انرژی متابولیسم را كاهش می‌دهد.

۲- از روش‌هایی كه باعث افزایش انرژی متابولیسم پایه می‌شود می‌تواند افزودن برخی چاشنی‌ها و ادویه‌ها را به غذا اشاره نمود مثل: فلفل قرمز، فلفل سیاه، دارچین، خانومجبیل و… به صورت حتم توصیه به مصرف زیاد از حد این موارد هم نداریم.

به جهت آسیبی كه احتمالا به مخاط معده زده می‌شود قابل ذكر هست كه چاشنی‌ها و ادویه‌ها كالری ندارند بنابراین باعث چاقی و افزایش وخانوم نمی‌شوند.

مواد مذكور فقط باعث ۸ درصد افزایش متابولیسم پایه می‌شوند بنابراین تنظیم كالری دریافتی توسط متخصص تغذیه برای كاهش وخانوم موفق، ضروری می‌‌باانجام گرفت.

باور تغذیه‌ای غلط ۲:  انقلابی در كاهش وخانوم با رژیم كانادایی (۱۵ روز)

این روزها حتما سر رژیم كانادایی یا رژیم ۱۵ روزه را شنیده‌اید.

این رژیم ادعا می‌كند كه در زمان كوتاه باعث سوزاندن چربی می‌شود و مانع از بازگشت وخانوم كاهش یافته می‌گردد و از طرفی ادعایی مبنی بر تأثیر بر مركز اشتها در مغز دارد كه باعث كاهش اشتها می‌شود متأسفانه رژیم كانادایی و این قبیل رژیم‌های غذایی پایه علمی ندارند و اغلب جنبه تجاری دارند.

امروزه به مدد گسترش تكنولوژی و ارتباطات به آسودهی می‌توان با جستجو در اینترنت، تعدادین منبع رژیم‌های مختلف جهت كاهش وخانوم پیدا كرد كه اغلب آنها از نظر علم تغذیه مورد تایید نمی‌باشند.

اكثر این رژیم‌ها با پلن غذایی نامتعادل و تغییر غیر اصول در مصرف گروه‌های غذایی اصلی، باعث به هم خوردن تنظیم متابولیسم پایه بدن انجام گرفته و منجر به كاهش وخانوم غیر طبیعی و غیر اصولی می‌شوند.

مدت زمان رژیم كانادایی كوتاه هست با اینحال به دلیل نامتعادل بودن آن بطور جدی سلامت بدن را به خطر می‌اندازد.

كاهش وخانوم حاصل از زمان كوتاه و با این روش نامعقول، به هیچ عنوان پایدار نخواهد بود.

آنچه كه مسلم هست كاهش وخانوم حاصل از رژیم كانادایی، ‌ناشی از كاهش چربی نخواهد بود، بلكه ناشی از دست دادن آب و الكترولیت‌های بدن و حتی بخشی از بافت عضلانی می‌باانجام گرفت كه به هیچ عنوان اتفاقی نیکوی نیست.

بنابراین اگرچه كاهش وخانومی كه ترازو نشان می‌دهد برای فرد، ظاهراً خوشایند خواهد بود متاسفانه تركیب بدن فرد دچار تغییرات نامطلوب گردیده هست.

پس از قطع رژیم، آنچه كه جایگزین بافت عضلانی از دست رفته می‌شود، چیزی جز بافت چربی نخواهد بود.

برای كاهش وخانوم معقول و سالم، باید همه گروه‌های غذایی، به مقدار معقول و متعادل در پلن غذایی گنجانده شود وگرنه سلامت فرد را به مخاطره می‌اندازد.

رژیم كانادایی می‌تواند پیامدهایی چون حمله‌های قلبی و مغزی برای افراد به همراه داشته باانجام گرفت اصولا فردی كه چاق هست یا اضافه وخانوم دارد سال‌ها طول كشیده تا به وخانوم فعلی برسد، بنابراین اگر فرد بخواهد به وخانوم طبیعی برگردد، باید روند كاهش وخانوم تدریجی و بارداری آهسته را انتخاب نماید.

زمانی كه فرد سریع وخانوم خود را كاهش دهد اندام‌های داخلی بدن نمی‌توانند بطور معقول با شرایط جدید تطابق پیدا كنند.

كاهش وخانوم سریع باعث اختلالات انجام گرفتید متابولیكی می‌شوند و معمولا با شكست مواجه می‌شوند.

محدودیت‌های انجام گرفتید غذایی در رژیم‌های كوتاه مدت و دشوار، فقط مدتی كوتاه توسط فرد قابل تحمل خواهد بود ولی بعد از مدتی تطابق فیزیولوژیك بدن باعث كاهش سرعت از دست‌دهی وخانوم می‌شود.

رژیم پر پروتئین و پر چربی متابولیسم بدن را بالا می‌برند و در طولانی‌مدت باعث كاهش وخانوم می‌شوند. این رژیم باعث می‌شوند كه فرد دیرتر احساس ضعف و گرسنگی نماید، این موضوع به دلیل زمان افزایش هضم آنها در سیستم گوارشی می‌باانجام گرفت.

در این رژیم، پروتئین جایگزین دیگر گروه‌های غذایی، از جمله گروه كربوهیدرات می‌شود. سالم‌ترین مواد مغذی، كربوهیدرات‌ها هستند كه انرژی‌زا می‌باشند.

تركیبات حاصل از متابولیسم كربوهیدرات‌ها، گاز دی‌اكسید‌كربن و آب هست كه از طریق بازدم و ادرار دفع می‌شوند در حالی كه مواد حاصل از متابولیسم پروتئین‌ها، تركیبات ازت‌دار هستند كه برای بدن بعنوان سم محسوب می‌شوند و برای دفع آنها، در ابتدا باید در كبد،‌ تبدیل به اوره انجام گرفت سپس همراه با مقداری زیادی آب از طریق كلیه‌ها دفع شوند.

تركیبات حاصل از متابولیسم چربی‌ها، اسیدهای كتونی می‌باشند كه مقدار زیاد آنها می‌‌تواند از سد خونی مغز عبور كرده و مشكلات جدی برای مغز ایجاد نماید. از طرفی اسیدهای چرب اشباع موجود در رژیم می‌تواند باعث افزایش كلسترول و تری‌گلیسیرید در خون شوند، تركیبات حاصل از متابولیسم چربی‌ها، اسیدهای كتونی می‌باانجام گرفت كه مقدار زیاد آنها می‌تواند از سد خونی مغز عبور كرده و مشكلات جدی برای مغز ایجاد نماید.

از طرفی اسیدهای چرب اشباع موجود در رژیم می‌تواند باعث افزایش كلسترول و تری‌گلسیرید در خون شوند، ‌در نتیجه زمینه ابتلا به بیماری‌های متابولیك را در فرد فراهم كنند و چنانچه كنترل نشوند، خطرناك و كشنده خواهد بود. مسأله دیگر این هست كه فرد از خوردن گوشت زیاد و چربی در رژیم خود پس از مدتی خسته خواهد انجام گرفت طبیعتا بعد از رژیم به غذاهای حاوی كربوهیدرات ساده مانند شیرینی‌ها روی می‌آورد و دریافت كالری زیاد حاصل از آنها باعث افزایش وخانوم مجدد و اختلال متابولیك در بدن خواهد انجام گرفت.

از طرفی هر چه محتوای پروتئین رژیم غذایی افزایش باانجام گرفت كلسیم افزایشی از بدن دفع خواهد انجام گرفت، به همین دلیل ادامه رژیم‌های پر پروتئین باعث تحلیل هستخوانی می‌گردد.

همچنین اگر شخصی، زمینه نارسایی كلیوی داشته باانجام گرفت، ‌خطرات افزایشی فرد را تهدید خواهد كرد.

از عوارض دیگر پیروی از رژیم‌های پر پروتئین، افزایش فشارخون، افزایش كلسترول و بالا رفتن خطر بروز بیماری‌های قلبی – عروقی و سكته می‌باانجام گرفت.

اصولا در پلن غذایی همه افراد سالم و بزرگسال باید ۳ وعده غذایی اصلی و ۳ میان وعده گنجانده شود. با حذف هر كدام از وعده‌های اصلی و یا میان وعده‌ها، ضریب موفقیت كاهش وخانوم و پایداری حاصل از آن كاهش می‌یابد.

در نهایت اینكه این رژیم غذایی برای همه افراد ثابت می‌باانجام گرفت و این بدان معنهست كه هر فرد با هر شرایط سنی و جنسی برای كاهش وخانوم به سراغ آن می‌رود، در حالی كه پلن غذایی هر فرد باید با توجه به مسائل اجتماعی، رفتاری، زیست محیطی، ژنتیكی و شرایط خانومدگی هر فرد بطور جداگانه توسط متخصص و مشاوره تغذیه طراحی گردد.

 

نوشته باورهای غلط تغذیه ای اولین بار در پرتال تعاون پدیدار شد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.