عوارض بعد از زایمان

فرزانه درویشی؛ کارشناسی ارانجام گرفت مامایی، عضو انجمن علمی مامایی ایران

 

شش هفته بعد از زایمان به دوران نفاس معروف هست. در این دوران کوتاه تعدادی از عوارض ممکن هست توسط مادران تجربه شود که برخی از آنها زیاد حیاتی و درخور توجه هست.

نمونه رایج این عوارض حیاتی عفونت‌های لگن، خونریزی، عفونت‌های پستان، افسردگی و ترومبوفلبیت یا ایجاد لخته در عروق خونی هست.

تب نفاسی

تعدادی از عوامل در دوران نفاس با بروز تب (درجه حرارت ۳۸ درجه سانتی گراد یا افزایش) همراه هستند. اکثر تب‌های پابرجا بعد از وضع حمل در اثر عفونت‌های دستگاه تناسلی ایجاد می‌شود.

سایر علل شایع تب‌های نفاسی شامل احتقان و پرخونی پستان‌ها، عفونت‌های ادراری، عفونت محل برش سزارین یا محل زایمان طبیعی اپیزیاتومی هست.

احتقان و پرخونی پستان‌ها

حدود ۱۵ درصد خانومانی که به کودک خود شیر نمی‌دهند در اثر احتقان پستان دچار تب بعد از زایمان می‌شوند؛ در این حالت پستان‌ها زیاد از اندازه پر، متورم، سنگین و سفت انجام گرفته و عروق سطحی آن قابل مشاهده هستند.

علت بروز احتقان پستان به طور معمول تأخیر در شیردهی و تخلیه ناکافی هر دو پستان هست. در صورت بروز احتقان پستان تخلیه و دوشیدن مکرر پستان‌ها توصیه می‌شود.

اگر کودک قادر به مکیدن نوک پستان باانجام گرفت، در فواصل منظم باید شیردهی انجام شود در غیر اینصورت باید به تناوب پستان‌ها را دوشیده شوند و با فنجان یا قاشق کودک را تغذیه کـــرد.

جهت برقراری جریان شیر، گرفتن دوش آب گرم یا قرار دادن حوله گرم بر روی پستان‌‌ها قبل از شیردهی کمک‌کننده هست. همچنین جهت تسکین درد و کاهش تورم و ایجاد آرامش مادر  هستفاده از مسکن و قرار دادن کمپرس یخ بر روی پستان بعد از هر بار شیردهی می‌تواند مؤثر باانجام گرفت.

چنانچه با به کار بستن اقدامات فوق و تخلیه تکمیل پستان‌ها، بهبودی در عرض ۲۴ ساعت حاصل نشود و این درد و تورم با علائمی مانند تب و لرز، قرمزی و تورم یکطرفه پستان همراه باانجام گرفت ممکن هست نشانه‌ای از عفونت مجاری پستان‌ها و یا آبسه باانجام گرفت؛ بنابراین مراجعه به پزشک توصیه می‌شود.

عفونت رحم

روش زایمان حیاتیترین عامل خطر برای پیدایش عفونت رحم هست؛ به گونه‌ای که میزان بروز عفونت‌های رحم و لگن به دنبال زایمان طبیعی در مقایسه با سزارین زیاد کاهش هست.

علائم عفونت‌های تناسلی

تب و لرز حیاتیترین معیار تشخیصی عفونت‌های رحمی بعد از زایمان هست. از دیگر علائمی که می‌تواند به دنبال عفونت رحم ایجاد شود، ترشحات زرد رنگ و بد بوی واژن هست.

در این شرایط مراجعه هرچه سریع‌تر به پزشک و دریافت آنتی‌بیوتیک‌های لازم ضروری هست.

عوارض روانی پس از زایمان

درصدی از مادران در تعداد روز نخست پس از وضع حمل دچار درجاتی از افسردگی می‌شوند. این عارضه متایمی هست و در عرض ۳-۲ روز از بین می‌رود.

مادری که دچار افسردگی بعد از زایمان می‌شود ممکن هست در مواقعی که هیچ دلیلی برای گریه و ناآسودهی وجود ندارد گریه کند و از مراقبت فرخانومد خود عاجز باانجام گرفت.

در چنین شرایطی حمایت و توجه اطرافیان به ویژه همسر اهمیت بسزایی دارد.

فراهم کـــردن آرامش در خانه و قوت قلب و اطمینان خاطر مبنی بر اینکه این شرایط متایم و زودگذر هست می‌تواند در درمان بیمار مفید باانجام گرفت.

در صورت تداوم این عارضه و یا انجام گرفتت آن مراجعه به روانپزشک و یا روانشناس الزامی هست.

خونریزی

خونریزی بعد از زایمان در حال حاضر حیاتی‌ترین علت مرگ مادران هست که می‌تواند به صورت زودرس و در عرض ۲۴ ساعت نخست بعد از زایمان و یا به صورت دیررس بروز کند.

شایع‌ترین دلیل برای این خونریزی جمع نانجام گرفتن رحم بعد از زایمان و یا باقی ماندن تکه‌هایی از جفت در داخل رحم هست.

به طور طبیعی تا تعداد روز نخست بعد از زایمان ترشحات خونی وجود دارد اما به تدریج از میزان آن کهسته انجام گرفته و تبدیل به ترشحات خونابه‌ای و در نهایت سفید رنگ می‌شود.

تداوم پیشرونده خونریزی بعد از زایمان دلیل موجهی برای مراجعه هر چه سریعتر به پزشک هست تا بررسی‌های لازم انجام پذیرد.

ترومبوفلبیت

ترومبوز یا تشکیل لخته در رگ‌های خونی عارضه‌ای زیاد جدی در دوران بارداری و پس از زایمان هست که به دلیل تغییرات خاص دوران بارداری و پس از زایمان  و تحرک کم مادر شیوع آن در این دوران افزایش می‌یابد.

این عارضه تا حدی حیاتی و جدی هست که اگر به آن توجه نشود می‌تواند به قیمت جان مادر پایان شود بنابراین پایان مادران باید با علائم ترومبوفلبیت از جمله تورم یکطرفه پاها به ویژه در قسمت ساق پا که با درد، گرمی و قرمزی یا تغییر رنگ پوست اطراف آن همراه  هست، آشنا باشند و در صورت مواجهه با چنین علائمی بدون فوت تایم به پزشک مراجعه کنند.

 

نوشته عوارض بعد از زایمان اولین بار در پرتال تعاون پدیدار شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.