مهندسی فاکتورهای انسانی (ارگونومی) چیست ؟ • مديريت كسب وكار • همراه تعاون پرتال

ارگونومی کار با رایانه ,ارگونومی در محیط اداری

تعریف آرگونومی بدن

ارگونومی یا مهندسی فاکتورهای انسانی از دو کلمه یونانی»Ergo« به معنی کار و «Nomos» به معنی قانون و قاعده مشتق انجام گرفته هست و در لغت به معنای قانون و قاعده کار هست. ارگونومی کوششی هست در جهت تناسب کار با انسان.

دنبال اساسی از این علم، بهبود بخشیدن به نحوه کار، روش های کار و وسایل کار و انطباق بخشیدن آنها با خصوصیات روانی و بدن انسان هست.

علم ارگونومی یا مهندسی فاکتورهای انسانی (Human Factors Engineering) دانشی هست کاربردی مرکب از علوم پایه مختلف از جمله فیزیولوژی روانشناسی، فیزیک، مکانیک، طراحی، آمار، ریاضی، جامعه‌شناختی، مدیریت و زیادی موارد دیگر؛ این علوم در کنار هم اصول ارگونومی را شکل داده و به طراحی بهتر سازمان در جهت بهره‌ور بودن کمک نموده و میزان رفاه و سازگاری انسانها را با محیط کار را به طرز چشمگیری افزایش می‌دهند.

پنج اصل اساسی در ارگونومی عبارتند از:

۱٫ امنیت

۲٫ آسودهی

۳٫ سهولت هستفاده

‘); d.write(‘

۴٫ بهره‌وری و  عملکـــرد

۵٫ زیبایی شناسی

ارگونومی دو دنبال حیاتی دارد:

دنبال نخست: افزایش کارایی و بازده انجام کار و فعالیت های دیگر هست. افزایش سهولت کاربرد، کاهش خطا و افزایش بهره وری در این مقوله می گنجند.

دنبال دوم: تقویت بعضی از ارزش های انسانی مطلوب از جمله افزایش ایمنی، کاهش خستگی و تنش، افزایش آسودهی، افزایش مقبولیت نزد کاربر، افزایش میزان رضایت شغلی و بهبود کیفیت خانومدگی هست. این دو عامل به ما نشان می دهند که در هر کاربرد خاص معمولاً فقط دسته ای از اهداف افزایشین اهمیت را دارند و این اهداف عموماً به هم وابسته هست.

 

ارگونومی کار با رایانه ,ارگونومی در محیط اداری

 

اصول ارگونومی درسه حیطه:

ارگونومی فیزیکی

ارگونومی فیزیکی مربوط هست به نحوه تعامل بدن با ابزارهای کار (هرچیزی از بیل و کلنگ گرفته تا صندلی و کامپیوتر شخصی) و تاثیرات این ابزارها بر روی بدن، همچون فرم هستیل، اختلالات اسکلتی عضلانی، اختلالات تکراری، فضای کار و سلامت و امنین محل کار.

آرگونومی شناختی

ارگونومی شناختی مربوط هست به راه‌های که مغز هشدارات ارائه انجام گرفته به آن را پردازش می‌کند. ارگونومی شناختی مرتبط با فرفرداای ذهنی هست و شامل مواردی همچون هستفاده از حافظه، تصمیم‌گیری و سایر کارهای ذهنی می‌شود.

مطالعه این عوامل و تعامل بین انسان و هشدارات ارائه انجام گرفته به او، می‌تواند هرچیزی از طراحی وب سایت هارا گرفته تا طراحی سیستم های عامل و .. را بهبود بخانجام گرفت. جایگزاری محل امضاء، میزان وضوح و تشخیص پذیری هشدارات و مسائل مربوط به حیطه های “تعامل انسان و کامپیوتر” (HCI)، موضوعاتی هستند که می‌توانند از ارگونومی شناختی بهره ببرند.

ارگونومی سازمانی

ارگونومی سازمانی مربوط هست به بهینه سازی محیط کار، هرچیزی از کارگروهی گرفته تا ارزیابی دورکاری و مدیریت کیفیت.

یونانیان پیشتازان ارگونومی بودند اما در اواخر قرن نوزدهم جناب آقا فردریک وینسلو تیلور با ارائه روش‌های “مدیریت علمی” به عنوان روشهای بهینه انجام یک کار مشخص،  ارگونومی را به عنوان یک علم مطرح کـــرد.

با هستفاده از این روش‌ها تیلور شروع به بررسی رههای کـــرد که می‌توانست با بهترن بازده از بیل مخصوص معادن ذغال سنگ هستفاده کند. او بصورت تجربی و با تغیر تدریجی در اندازه و وخانوم بیل‌ها بهترین نسبت را بدست آورد. در اوایل قرن بیستم مطالعات زمان و حرکت نیز به این روشها افزوده انجام گرفت تا بتوانند مراحل غیر لازم در فرفردااره حذف کنند.

در زمان جنگ جهانی دوم ارگونومی یک گام دیگر به جلو برداشت. به عنوان نخستین جنگ ماشینی که انسان تجربه کـــرده بود این جنگ عوارضی را بر مغز و بدن انسانها برجای گذاشت. تلاش برای کاهش خطای خلبان ها در ارتش آمریکا تغیرانی در محیط و طراحی فضای داخلی کابین خلبان شد که با هم با تئوریزه کـــردن نتایج تاثیرات آن در سایر شاخه های ارتش نیز بکار گرفته انجام گرفت.

عصر ارتباطات الزامات جدیدی را برای تحقیقات ارگونومی ایجاد کـــرد. از کامپیوتر گرفته تا مونیتور، میکروفن، صندلی، جوی هستیک (دسته گیم) و هرچیزی که نیاز به طراحی داشته باانجام گرفت. یک مثال ملموس از بهبود طراحی متناسب با ارگونومی در حیطه HCI ، یک کنسول باز هست به نام Wii که بصورت ویژه‌ای برای آسودهی در هستفاده، قابلیت حمل آسان و کاهش خسته کـــردن کاربر ساخته انجام گرفته هست.

مهندسی فاکتورهای انسانی (ارگونومی) چیست ؟

بنابراین برای اینکه یک تولید کننده بتواند پاسخگوی پایان نیازهای افراد مختلف جامعه باانجام گرفت، باید بداند که تعداد درصد از این افراد دارای چه خصوصیات و ویژگی های جسمانی هستند و برای این منظور باید از جمعیت مشتریان بالقوه محصول مورد نظر آمارگیری کـــرده و داده های به دست آمده را توسط کارشناسان تجزیه و تحلیل کند.

این آمارگیری نیز باید از گروه های مختلف اجتماع انجام شود زیرا مثلاً در یک جامعه، گروهی چاق، عده ای لاغر، بعضی بلندقد، دسته ای کوتاه قد و بالاخره برخی نیز در پایان این افراد متفاوت هستند و به همین دلیل گاهی ارائه یک محصول در بازار برای عده ای بالاتر از حد هستاندارد و برای عده ای دیگر پایینتر از حد هستاندارد قرار می گیرد.

ارگونومی در چهار شاخه بیومکانیک شغلی، روانشناسی مهندسی، آنتروپومتری، فیزیولوژی کار فعالیت می کند:

 

ارگونومی کار با رایانه ,ارگونومی در محیط اداری

 

فیزیولوژی کار: بخشی از دانش ارگونومی که تطبیق انسان با کار را در مصرف انرژی و همچنین تغییرات پارامترهای فیزیولوژیکی بدن در حین انجام کار مورد توجه قرار می دهد به فیزیولوژی کار معروف هست.

بیومکانیک شغلی: در بیومکانیک از قوانین فیزیکی مکانیک برای بدن هستفاده می شود . با بکارگیری این قوانین این امکان بوجود می آید که در هنگام یک وضعیت خاص در بدن و حرکت آن ، میزان فشار مکانیکی موضعی اعمال انجام گرفته بر عضلات و مفصل ها محاسبه شود.

 

روان شناسی مهندسی: به فاکتورهای محیطی فیزیکی و شیمیایی مانند سر و صدا، ارتعاش، روشنایی، آب و هوا و مواد شیمیایی می توانند بر روی ایمنی، سلامتی و آسایش افراد تأثیر بگذارند می پردازد.

 

آنتروپومتری: آنتروپومتری Anthropometery کلمه ای یونانی هست که از دو واژه Anthropo به معنی انسان و metery به معنی سنجش ، تشکیل انجام گرفته هست و شامل جمع آوری و تفسیر داده های مربوط به شکل و اندازه ابعاد بدن انسان ( ابعاد طولی ، عرضی ، محیطی و وخانوم ) می باانجام گرفت.

 

تعریف آنتروپومتری عبارت خواهد بود از اندازه گیری سیستماتیک بدنبال هستفاده از وسایل اندازه گیری.

 

ارگونومی کار با رایانه ,ارگونومی در محیط اداری

 

در واقع، ارگونومی یک علم میان رشته‌ای هست که ارتباط متقابل تکنولوژی، محیط و نیازهای روحی و جسمانی انسان را برقرار می سازد. بنابراین بجای واژه ارگونومی، عبارت مهندسی فاکتورهای انسانی را بکار می‌برند.

انجمن فاکتورهای انسانی و ارگونومی بر روش های طراحی تاکید داشته و مهندسی فاکتورهای انسانی را چنین تعریف می‌کند: «کشف و کاربرد اصول مربوط به رفتار انسان و خصوصیات طراحی، ارزیابی، فرآیند نگهداری محصولات و سیستم ها با دنبال ایمن بودن، اثر بخش بودن و ایجاد رضایت در بین کارکنان».

با توجه به حیطه گسترده دانش ارگونومی و با اعمال نظر بر این دیدگاه که این علم گستره وسیعی از سیستم‌های صنعتی، یعنی محیط کار، انسان و ماشین آلات را مورد توجه قرار می‌دهد، می‌توان گفت که یکی از حیاتیترین راه‌های توجه به انسان و چگونگی عملکـــرد صحیح و برتر او، آگاهی از اصول ارگونومی و کاربرد آن اصول در طراحی پست‌های کاری هست.

بنابراین برای تحقق این حیاتی می‌توان توصیه‌هایی را به دست‌اندرکاران تولید، مدیران، پلن‌ریزان و مسئولین محیط‌ های صنعتی ارائه نمود که در زیر به بخش کوچکی از آنها اشاره می‌شود:

با توجه به آنچه نقل کرد انجام گرفت مدیران محترم می توانند با انجام برخی اقدامات اساسی شرایط محیطی لازم را با سرمایه گذاری کافی، به کارگیری فن آوری های جدید و امکانات معقول چه از نظر روانی و چه از نظر فیزیکی، محیطی را برای کارکنان ایجاد کـــرده که محیط کار همانند محیط خانومدگی خانوادگی باانجام گرفت.تا بر اساس آن بتوان روند عملکـــرد کارکنان را بهبود بخشید.

 

منابع:tebyan.net

moorashin.ir

loading…

نوشته مهندسی فاکتورهای انسانی (ارگونومی) چیست ؟ • مديريت كسب وكار • همراه تعاون پرتال اولین بار در پرتال تعاون پدیدار شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.