وسواس در كودكان از علل تا روش های درمان

وسواس در كودكان از علل تا روش های درمان

وسواس از جمله اختلالاتی هست که هر کسی ممکن هست به آن مبتلا شود. قطعا شما نیز با افرادی که به اختلال وسواس مبتلا هستند مواجه انجام گرفته اید؛ این اختلال با انجام گرفتت های متفاوتی در کودکان بروز می کند؛ افرادی که به این اختلال مبتلا هستند از قدرت تصمیم گیری ضعیفی برخوردارند و در انتخاب هر چیزی دچار مشکل خواهند انجام گرفت. وسواس نمود های مختلفی دارد. در ادامه به بررسی روش هایی برای درمان این اختلال خواهیم پرداخت. با دکتر سلام همراه باشید.

وسواس یک اختلال اضطرابی هست که تنها مختص به بزرگسالان نمی‌باانجام گرفت و کودکان نیز ممکن هست با مشکل وسواس درگیر شوند. شیوع وسواس در کودکان را دو درصد برآورد کـــرده‌اند. این کودکان ممکن هست مدام دست‌هایشان را بشویند، آداب خاصی برای خوابیدن داشته باشند و نسبت به هستفاده دیگران از تخت خواب یا وسایلشان زیاد حساس باشند. لازم هست این بیماری در همان مراحل نخست درمان شود تا به دیگر قسمت‌های خانومدگی کودک آسیب نخانومد. کودکى که مدت طولانى از وسواس و اضطراب حاصل از آن رنج مى‌بـرد، دوران حیاتیـى از رشـد طبیعـى را از دست مى‌دهد.

علت بروز وسواس چیست؟

روانشناسان و متخصصان علوم رفتاری تاكنون نتوانسته اند علت و زمان دقیق شروع این اختلال را شناسایی كنند، ولی همگی بر این نكته اذعان دارند كه عوامل تعدادی اعم از: وراثت، روش های تربیتی والدین، ویژگی های خانوادگی، نابهنجاری كاركرد سیستم عصبی و آشفتگی های خلقی در بروز این اختلال در كودكان دخالت دارند.

اعضای خانواده و مدرسه باید به این نكته توجه كنند كه بروز این گونه افكار و اعمال به هیچ عنوان تقصیر كودك نیست و كاملاً با افكار عادی كودك تفاوت دارد. برای مثال كودكی كه فكر باز بودن شیر گاز او را به ستوه آورده هست، بارها و بارها با امتحان كردن شیر گاز سعی می كند اضطراب و تشویش خود را كاهش دهد، و یا كودكی كه نگران كثیف بودن دست هایش هست، ممكن هست تعدادین بار دست های خود را بشوید تا حدی كه پوست دست هایش حساس و قرمز شوند، و یا كودكی كه از درست بودن مشق ها و امتحانش انجام گرفتیداً مضطرب هست، ممكن هست بارها و بارها آن را پاك كند و مجدد بنویسد.

علائم وسواس در کودکان

کودک وسواسی، خود را از درون برای انجام کارها یا افکار تکراری و تنش‌زا در فشار می‌بیند، اما از آنجا که این اختلال، توام با درد یا بیماری خاصی نیست، معمولا تا سنین نوجوانی و جوانی تشخیص داده نمی‌شود. کودک ممکن هست به‌دلیل وجود چنین افکار و رفتارهایی، از بودن در جمع دوستان و همسالان کناره‌گیری کند و بتدریج این مساله موجب طرد انجام گرفتگی و انزوای وی شود.

وسواس به دو نوع افکاری و رفتاری تقسیم بندی می شود. در نوع افکاری فرد دائما از افکاری آزار دهنده رنج می برد؛ نمود این نوع وسواس بروز افکاری مزاحم به شکل تصویر و یا عقیده هست. به عنوان مثال: من باید دائما دستانم را بشورم تا مبادا به بیماری مبتلا شوم یا اینکه دستانم کثیف باشند؛ گاهی به دنبال افکار مزاحم، مناسک شکل می‌گیرد و فرد برای کاهش اضطراب به انجام اعمال خاصی متوسل می‌شود؛ مثلا ممکن هست کودکی برای کاهش افکار نگران‌کننده در مورد آسیب‌رسیدن به مادرش، هنگام خروج از منزل، سه قدم به عقب بردارد و با پای رهست از منزل خارج شود.

به طور کلی وسواس در کودکان ممکن هست موجب ایجاد علایم زیر شود:

شستشوی زیاد و مکرر دست‌ها
مصرف زیاد از اندازه صابون، دستمال کاغذی و وسایل بهداشتی
داشتن مراسمی طولانی برای خوابیدن
چیدن وسایل با نظم افراطی
لباس عوض کـــردن زیاد از اندازه
نگرانی برای سلامتی اعضای خانواده

وسواس در كودكان از علل تا روش های درمان

ترس از اتفاق‌های وحشتناک مثل مرگ عزیزان
ترس از آسیب‌رساندن به خود و دیگران
افت تحصیلی ناگهانی و پایین آمدن یک باره نمرات امتحانات مدرسه
طول کشیدن زیاد از اندازه مشق نوشتن
تعریف کـــردن مکرر و یکنواخت درس‌های روزانه یا هستفاده از جملات مکرر
ترس از آلودگی و کثیفی
جمع‌کـــردن اشیای بی‌مصرف (به صورت حتم جمع‌آوری کلکسیون یک پدیده طبیعی رانجام گرفتی هست و فرد به مرور علایق دیگری پیدا می‌کند که متناسب با سن هست)
داشتن عادت‌های خاصی هنگام لباس پوشیدن (مثلا حاضر نیستند لباس دکمه‌دار بپوشند یا از درز لباس مرتب ایراد می‌گیرند)
وجود عادت‌های خاص مانند راه رفتن طولانی‌مدت روی جدول کنار خیابان (در حالی که کودک می‌داند به مدرسه دیر خواهد رسید)

درمان وسواس

پژوهش های مختلف نشان مي دهند كه بهترين نوع درمان اختلال وسواس در كودكان هستفاده از روش هاي رفتار درماني و در مواردي توام با دارو درماني هست. برطبق اين روش ها، ابتدا رفتار درمانگر كودك را تشويق مي كند تا افكار و آيين هاي وسواسي خود را به طور دقيق و جز به جز شرح دهد، تا او بتواند اجزاي كليدي اين رفتارها را شناسايي كند. آنگاه از او مي پرسد كه انجام دادن كدام يك از رفتار هاي وسواسي اش ضروري نيست و آيا مي تواند بدون آنكه نگران و مضطرب شود، از انجام آن بخش از رفتارهايش صرف نظر كند.

خانوده مرکز بالندگی و مکانی امن برای کودک هست. فضای خانواده تاثیر بسزایی در بروز و یا عدم بروز این رفتار دارد. والدین می بایست فرصت انتخاب و داشتن هستقلال را به فرخانومد خود بدهند و در پرورش این صفت در وی بکوشند. این عمل تاثیر بسزایی در پرورش کودک دارد.

خانواده‌هایی که فرخانومد وسواسی دارند اکثرا به دو شیوه رفتار می‌کنند؛ یک دسته آنهایی هستند که به اعمال و رفتارهای وسواسی فرخانومدشان کمک می‌کنند تا اضطراب کاهشی را تجربه کنند. مثلا تایمی می‌بینند که بچه‌شان در حال شآقان تعداد شستن دست‌هایش هست به او یاری کـــرده و در شمارش سهیم می‌شوند. نوع دیگر برخورد والدین این هست که با خشم و پرخاشگری از فرخانومدشان می‌خواهند از کارها و رفتارهای وسواسی شان دست بردارند. تجربه نشان داده هست که این دو شکل رفتار والدین و اعضای خانواده به درمان کودک کمک نمی کند.

زمانی که کودکی دچار مشکل وسواس می‌شود، مادر وپدر او باید به این نکته توجه داشته باشند که کودک یا نوجوان تقصیری ندارد وباید از هر جهت فرخانومد خود را مورد حمایت قرار دهند. والدین باید سعی کنند آگاهی‌های خود را در زمینه نوع بیماری فرخانومدشان بالا ببرند و انتظارات و خوهسته‌هایشان در حد توان فرخانومدشان باانجام گرفت وهمراه و مشوق کودک باشند. اعتراض پدر و مادر تنها باعث ایجاد تنش می‌شود زیرا کودکان وسواسی گاه پرخاشگری غیرقابل‌کنترلی دارند.

اگر والدین کودک را به نیکوی همراهی کنند، روند درمان وسواس در کودکان روز به روز تسریع خواهد یافت و رفتارها و افکار آزار دهنده کودک نیز به تدریج از بین خواهند رفت.

 


در این باره افزایش بخوانید: علائم ایجاد وسواس در کودکان


 

هرگونه کپی برداری با ذکر نام دکتر سلام و پیوند دهی مستقیم مجاز هست

نوشته وسواس در كودكان از علل تا روش های درمان اولین بار در پرتال تعاون پدیدار شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.